Những người man ở núi Tản Viên

27 Apr

Núi Tản Viên được nhiều người ngày nay coi là một nơi thiêng liêng của người Việt Nam suốt từ thời viễn cổ. Những câu chuyện về linh thần núi Tản Viên có thể được tìm thấy trong những văn bản thời kì sớm của Việt Nam, và chúng chứa đựng các thông tin về ngọn núi này đi cùng những liên hệ đến các vua Hùng – người được giả định là đã cai trị [ở vùng đất này] trong năm trước Công nguyên. Mỗi liên hệ giữa người Việt Nam và ngọn núi này vì thế có vẻ như có nguồn gốc cổ xưa.

Tuy nhiên, có những vấn đề với bức tranh thời viễn cổ giả định về mối quan hệ giữa người Việt Nam và núi Tản Viên. Thứ nhất là các nhà ngôn ngữ học tin rằng người Việt Nam (ở đây tôi muốn chỉ những người đã nói những phiên bản sớm của thứ ngôn ngữ mà chúng ta ngày nay gọi là tiếng Việt) đã có nguồn gốc từ một nơi nào đó trong khu vực mà ngày nay là miền trung Việt Nam và phần miền đông của Lào. Trong thời kì trước Công nguyên, phần lớn đồng bằng sông Hồng đã là nơi sinh sống của những người “không phải là Việt Nam,” chẳng hạn như những người nói các ngôn ngữ Tai và Kadai.

Vì thế, trước khi người Việt Nam tiếp xúc với núi Tản Viên, họ hẳn cần phải đã làm quen với những người khác rồi. Đó là bao lâu để người Việt Nam bắt đầu coi trọng ngọn núi này trong những tín ngưỡng của họ và để họ sau đó thay thế vị trí của những cư dân đã sống ở vùng đất này trước họ?

Nếu bạn bỏ qua những câu chuyện về núi Tản Viên và các vua Hùng ở phần đầu của Đại Việt sử kí toàn thư và đi tìm kiếm những tham chiếu lịch sử có thật cho ngọn núi này trong cuốn sử đó, bạn sẽ tìm thấy những thông tin dưới đây:

1) Năm 1073 đã có mưa liên tục, nên hoàng đế Lí Nhân Tông sai người rước một tượng Phật từ chùa Pháp Vân về kinh thành để ông ấy có thể có được uy lực cầu khấn cho trời tạnh. Ông ấy đã sai làm những lễ vật để dâng cúng ở núi Tản Viên.

2) Năm 1129, có người tâu với Hoàng đế Lí Thần Tông rằng có một con hươu trắng trên núi Tản Viên và hoàng đế đã phái người đi bắt nó. Cũng quan trọng như voi trắng trong thế giới Burmese-Tai, nó có vẻ như là con hươu trắng này đã được xem là một dấu hiệu của quyền lực. Tuy nhiên, con hươu trăng (hay sự xuất hiện của nó trên núi Tản Viên) có thể cũng được coi như có liên quan đến mưa bởi vì ngay trước đoạn chép này trong Đại Việt sử kí toàn thư, có một đoạn ghi rằng hoàng đế đã ăn chay và cầu mưa, nên rõ ràng là lúc đó đang thiếu mưa.

3) Vào năm 1145, một ngôi đền [thờ phụng] linh thần được dựng trên núi Tản Viên.

Cho nên, vào cuối thế kỷ thứ 11, chúng ta thấy một người cai trị Việt Nam hạ lệnh đem lễ vật cúng ở núi Tản Viên và việc đó có liên hệ với mưa. Hơn 70 năm sau, một vị vua khác cũng đã hạ lệnh để xây dựng một ngôi đền trên ngọn núi này.

Có thể đã có một đền thờ trên ngọn núi này từ trước thời điểm đó. Nhưng nếu đã có một đền như thế, văn bản này có thể sẽ nói rằng hoàng đế đã ra lệnh trùng tu đền thờ, vì trùng tu một đền thờ là một hoạt động rất phổ biến. Tuy nhiên, chúng ta không thể chắc chắn theo giả định trước hay giả định sau. Dù sao, điều đáng kể là những ghi chép này chứng tỏ rằng đến thời điểm đó thì người Việt Nam đã tôn kính linh thần của núi Tản Viên.

Một điểm khác đáng nói là sau những ghi chép này về núi Tản Viên trong Đại Việt sử kí toàn thư chúng ta thấy những tham chiếu khác liên hệ với núi Tản Viên, những ghi chép chỉ người “man” (savages) đã sống xung quanh ngọn núi. Năm 1207, những người man trong núi Tản Viên (sơn man 山蠻) đã đi cướp, và năm 1226 họ đã đánh nhau với những người man lân cận.

Thông tin này trong Đại Việt sử kí toàn thư chắc chắn không dẫn người ta đến nhìn nhận rằng có vẻ như người Việt nam đã sùng bái núi Tản Viên từ thượng cổ xa xưa. Ngược lại, những ghi chép như thế đã khiến câu chuyện như là việc sùng bái núi Tản Viên chỉ đang bắt đầu từ khoảng thế kỉ 10 và11.

Liệu rằng những câu chuyện về núi Tản Viên và các vua Hùng chỉ là – “những câu chuyện kể”?

Nguồn: http://lichsuhoc.wordpress.com

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: