Sai lệch của chữ quốc ngữ – phần 8

27 Apr

SAI LỆCH CỦA CHỮ QUỐC NGỮ, PHẦN 8
BY Le Minh Khai
Bất cứ khi nào tôi đọc được điều gì viết bằng Tiếng Anh về lịch sử tiền hiện đại của vùng châu thổ Sông Hồng và phát hiện ra rằng tác giả của nó nói rằng có một công trình nào đó (thời tiên hiện đại, được viết) từ khu vực này đề cập đến China/ Trung Quốc, ngay lập tức tôi biết rằng có điều gì nhầm lẫn ở đây. 
“China/ Trung Quốc” là một khái niệm hiện đại chỉ một quốc gia dân tộc hiện đại, và vì thế không có từ này trong các văn bản tiền hiện đại. 
Gần đây tôi đọc một bài viết bằng tiếng Anh mà ở đó tác giả nói đến Hồ Tông Thốc, học giả ở thế kỷ XIV đã đề cập đến “Trung Quốc” trong lời dẫn cho một trong các cuốn sách của mình. Tôi biết rằng Hồ Tông Thốc đã không nói về “Trung Quốc” nên tôi kiểm tra xem thực sự ông ấy đã viết gì.
Văn bản của Hồ Tông Thốc không còn tồn tại, nhưng phần giới thiệu cho cuốn sách đó được lưu lại trong một cuốn sách vào thể kỷ XIX của Phan Huy Chú. Đây là nội dung của đó: “太古之初,混茫未判,中土猶有漫茫之說”
“Thời thái cổ còn hỗn mang, mọi thứ chưa phân biệt rõ ràng, thậm chí ngay cả ở vùng đất Trung Tâm (Trung Thổ) còn có những câu chuyện hoang đường.”
Tôi sẽ không bao giờ dịch “Trung Thổ 中土” (Vùng đất trung tâm) là “Trung Quốc”. Khi chúng ta làm điều đó, chúng ta đã sử dụng một từ với các nội hàm của thời đương đại và áp dụng nó cho một khái niệm có các nội hàm khác . Trung Quốc là một quốc gia dân tộc hiện đại. Khái niệm “Trung Thổ” chứa đựng những yếu tố phong thủy và được sử dụng bởi những người tin rằng có một “trung tâm quyền lực” trên thế giới.
Tác giả, người nói rằng Hồ Tông Thốc đề cập đến Trung Quốc dựa vào một văn bản dịch tiếng Việt hiện đại của văn bản này. Thay vì viết khái niệm “Trung Thổ”, người dịch sử dụng khái niệm “Trung Quốc”, khái niệm hiện tại được sử dụng đề chí quốc gia dân tộc hiện đại.
Khi tôi kiểm tra văn bản gốc, tôi thấy một điểm khác biệt khác giữa bài viết tiếng Anh, bản dịch tiếng Việt với văn bản Hán cổ. Bản dịch và bài báo tiếng Anh đều nói Hồ Tông Thốc đề cập đến “Hồng Bàng”, nhưng tên này không xuất hiện trong bản gốc. Đặc biệt, bản dịch bắt đầu với cụm từ “Từ thời Hồng Bàng”, trong khi ở văn bản gốc là “Từ thời hồng hoang 自洪荒之始”
Tôi đã từng nói về điều này trước đây và chắc rằng tôi sẽ còn quay lại với nó. Các văn bản dịch thuật hiện đại trong tiếng Việt lặp đi lặp lại việc tạo ra khung cảnh rằng có một sự nhận thức lâu dài về sự khác biệt và bình đẳng giữa “Việt Nam (trong khung cảnh này là Hồng Bàng) và “Trung Quốc”.
Các văn bản tiền hiện đại không thể hiện điều này. Thực tế, chúng phản ánh nhận thức rằng (họ, lớp tri thức ở châu thổ sông Hồng_ND) thuộc về một thế giới quyền uy, nhưng trong thế giới đó, quyền lực không được phân phối một cách đồng đều. Có “Trung Thổ”, và có những vùng đất gọi là “Thiên Mạt 天末-ở cuối của cõi trời”. Các bản dịch hiện đại Việt Nam đơn giản dịch là “ở vào cõi xa”. Ở đây cũng thế, tôi lại lập luận rằng cách dịch này làm mất đi nội hàm rằng quyền uy không được phân bố đều trong thế giới được đề cập đến trong văn bản gốc. 
Quá khứ được ghi lại trong các văn bản Hán cổ không thể được tiếp cận từ các bản dịch hiện có trong tiếng Việt. Chúng ta cần các bản dịch tốt hơn và nhiều người có thể đọc các văn bản gốc. (Vũ Đức Liêm dịch).

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2013/04/26/the-evils-of-quoc-ngu-8/

Nguồn bản dịch: https://www.facebook.com/nguyen15581885?hc_location=timeline

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: