Người Dao đối lại người Việt

21 May

Người Dao đối lại người Việt

By Le Minh Khai

Người dịch: Hoa Quốc Văn

  Vậy là người Yao (hay Dao trong tiếng Việt) vẫn lưu giữ một câu chuyện về bản thân họ, câu chuyện này họ lấy từ các nguồn tư liệu Trung Hoa cổ xưa. Câu chuyện này khẳng định rằng họ là hậu duệ của một nhân-cẩu có tên là Panhu (Bàn Hồ) và được ghi chép trong những văn bản được đặt tên hoặc là “Quy định của Hoàng đế Bình” (Bình hoàng khoán điệp  評皇券牒) hoặc là “Giấy phép để qua các ngọn núi” (Quá sơn bảng 過山榜).

Trong bài viết trước tôi đã chỉ ra rằng có những sự tương đồng giữa cấu trúc của câu chuyện này với cấu trúc của Hồng Bàng thị truyện. Trong khi hai câu chuyện này giống nhau ở chỗ chúng đều được kiến tạo từ những thông tin trong các văn bản hiện tồn [lúc bấy giờ] và cả hai đều có chung một tuyến truyện, thì cái cách mà hai câu chuyện này đã được đọc trên phương diện lịch sử về quá khứ cách đây ít thế kỉ là rất khác nhau.

Bình hoàng khoán điệp Quá sơn bảng được ghi chép trên những cuộn giấy dài trong đó cũng bao gồm những bức hoạ về các nhân vật được đề cập trong câu chuyện và những vết tích của cái được tuyên bố là ấn triện của hoàng đế.

Những bức hoạ về các nhân vật giống hệt những hình ảnh mà chúng ta thấy trong các hình hoạ của Đạo giáo. Điều này không có gì ngạc nhiên khi chúng ta biết rằng người Dao đã kế thừa những tín ngưỡng và nghi lễ của Đạo giáo. Vì vậy, trong cuốn sách về người Dao và Đạo giáo của mình (A History of Daoism and the Yao People of South China [Lịch sử về Đạo giáo và người Dao ở Nam Trung Hoa]), Eli Albert đã cho rằng, những văn bản của người Dao này dường như đóng vai trò như những đối tượng mang tính nghi lễ vậy.

yao-image1

Đặc biệt hơn, điều mà Albert và các học giả khác khẳng định là: những văn bản này có vẻ được trình bày trong nhiều lễ tiết khác nhau để cho người dân (không biết chữ) xem.

Trong khi đó, nhà nhân chủng học Peter Kandre đã tìm thấy ở thập kỉ 1970s hiện tượng câu chuyện về “hậu duệ của Bàn Hồ” được “hát” với tư cách một phần của hôn lễ trong những cộng đồng người Dao ở miền Bắc Thái Lan lúc bấy giờ. Ông cũng ghi lại thông tin về các lễ hội phức tạp dành cho Hoàng đế Bình (vị hoàng đế đã gả con gái cho Bàn Hồ) trong đó bao gồm cả việc hiền tế một con lợn để vinh danh hoàng đế,v.v..

Những tài liệu Dao này vì vậy hết sức “sống động”. Chúng được “diễn xướng” trong các nghi lễ có ý nghĩa sống còn với các cộng đồng người Dao ở bất cứ nơi đâu họ đến.

Trái lại, văn bản chứa Hồng Bàng thị truyện Lĩnh Nam chích quái liệt truyện, có vẻ không hề được “đọc” bằng bất kì phương thức nào tương tự như thế.

Vì vậy làm thế nào chúng ta có thể giải thích một thực tế là những văn bản này vốn giống nhau ở sự kiến tạo và nội dung nhưng được đọc bằng những cách thức khác nhau như thế trong các xã hội tương ứng của chúng. Tại sao câu chuyện về Bàn Hồ là một nhân tố “sống động” của văn hoá Dao bất kể họ sống ở đâu, trong khi Hồng Bàng thị truyện không có vẻ như đóng một vai trò như thế trong [xã hội] người Việt. Điều này nói gì với chúng ta về hai xã hội và về lịch sử được cho là cổ xưa của họ?

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2013/03/21/the-yao-versus-the-viet/#comment-3903

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: