Một cái nhìn Việt về người Man và người Thổ

20 Jun

Một cái nhìn Việt về người Man và người Thổ

By Le Minh Khai

Người dịch: Hoa Quốc Văn

 

Trước đây, tôi đã post bài (ở đây) về một văn bản địa dư được soạn ra ở cuối thế kỉ XIX hoặc (có khả năng hơn) đầu thế kỉ XX, là văn bản duy nhất có nói đến các “giống người” (nhân chủng) khác nhau ở Việt Nam.

Ý tưởng về “giống” (chủng) là một khái niệm không được người Việt biết đến trước khi họ tiếp xúc với các ý tưởng phương Tây. Văn bản này đối với tôi có vẻ như là một nỗ lực khá sớm nhằm áp dụng khái niệm này.

Tuy nhiên, cací cách nó được áp dụng rất thú vị. Văn bản nói về các “giống người” (nhân chủng) khác nhau trong nước, nhưng không rõ nó dùng tiêu chí nào, nếu có, để phân loại các tộc người đó. Hơn nữa, thông tin được cung cấp về các tộc người mang tính cực kì miệt thị.

Văn bản chia các nhóm thổ và man khác nhau theo 3 miền (kì) của đất nước, điều này là một dấu hiệu khác cho thấy văn bản được viết trong giai đoạn thuộc địa. Tôi sẽ cung cấp dưới đây bản dịch vài đoạn viết về các dân tộc ở Bắc Kỳ. Tôi sẽ cố dịch thêm sau này […].

Tộc Man [tức người man mọi] và Thổ [tức thổ dân] từ 3 miền [三畿人蠻土人].

Có 12 tộc người Thổ  [土人  sống ở các vùng rừng núi [đó là]: tộc Hoàng, Ma, Hà, Ấu (?). Triệu, Điêu/Đèo, Trùng (Xung – HQV), Mao, Xích, Mạn, Nảy (Nải – HQV), và Điếu. Tương truyền rằng họ coi một con chó thần tiên là thuỷ tổ, và họ xuất hiện ở thời các vua Hùng.

Trong nhóm người Nùng  [儂人], những người sống ở các đỉnh núi cao là tộc Môi. Những người sống ở nơi nửa núi nửa rừng là tộc Nương. Những người sống sâu trong núi và thường mặc áo trắng, đeo khăn trắng là tộc Na.

Người Man [Mán] [蠻人]:

Đàn ông xảo trá và ngông cuồng. Đàn bà mặc đồ màu trắng (3 giống người trên ở các vùng đất thượng du đều có – nguyên chú – HQV).

Người Mạnh [Mãnh] [猛人]:

Tính khí của họ ác độc. Họ có thể nguyền rủa người ta. Đàn bà toàn mặc đồ trắng. Họ sống trong những hang núi ở Bảo Lạc.

Người Dao []:

Về bản chất, họ rất xảo trá. Họ có thể hại người với những cây thuốc độc và con cừu???(?) [dương cao: cao dê, mỡ dê – HQV]/ Họ sống trong những hang động ở Bắc Cạn.

Người Mường  [/芒人]:

Đàn ông thích giết người và ăn thịt họ cũng như túi mật [ăn gan và mật của họ- HQV]. Đàn bà có thể đánh lừa mọi người và lấy đồ của người ta. Họ sống trong những hang động ở Thuỷ Vĩ.

Người Mọi [/每人]:

Về trang phụ, họ toàn dùng chất liệu [vải] đen có viền đỏ [hồng – HQV]. Họ sống trong các thung lũng và hang động ở đỉnh Phân Mao thuộc Lạng Sơn.

Người Bề []:

Họ dùng trang phục [từ vải] nhiều màu [ngũ sắc – HQV]. [Sống] sâu ở trong vùng núi, họ ăn thức ăn sống, và không sợ những vật xấu xí. Họ sống trên đỉnh Thiên Môn và núi Lão Quân.

 Image

 

Image

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2012/04/23/a-vi%E1%BB%87t-view-of-savages-and-aborigines/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: