Lạo Tử ở Giao Chỉ

17 Sep

Lạo Tử ở Giao Chỉ

By Le Minh Khai

Người dịch: Hoa Quốc Văn

Tôi đã đọc kĩ cuốn An Nam chí lược một thời gian trước và gặp một đoạn viết về Lạo Tử (獠子). Khái niệm này chỉ một chủng người mà lúc bấy giờ sống ở một khu vực trải dài từ vùng Nam Trung Hoa cho đến những phần đất thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam và Đông Bắc Lào này nay.

Chữ đầu tiên có thể đọc là Liêu bằng tiếng Việt và Liao bằng tiếng Trung. Tuy nhiên, khi chỉ những nhóm người ở một khu vực từ Nam Trung Hoa đến khu vực biến giới Việt – Lào, chữ này thường được đọc là Lạo/Lao.

Trong khi có vẻ như việc gọi những người đó là “Lao” rất cám dỗ, thì trên thực tế, khái niệm này dường như chỉ những nhóm người khác nhau, từ Lao cho đến Thái Đen và thậm chí cả một số nhóm người nói các ngôn ngữ không thuộc họ ngôn ngữ Thái.

Dù thế nào chăng nữa, đây là những điều mà An Nam chí lược nói về họ:

“Lạo Tử là tên khác của người mọi. Họ có nhiều ở Hồ Quảng và Vân Nam. Một số phục dịch Giao Chỉ. Cũng có một số dân xăm lên trán và khoan lỗ vào răng. Có một ít kiểu người man khác nhau. Người xưa chép rằng cho loại người Lạo Tử hình đầu và Lạo Tử uống bằng mũi. Họ đều sống ở hang động hoặc ở ổ, hốc. Họ thường uống rượu bằng ống sậy. Họ thích đánh nhau với kẻ thù và họ đánh trống đồng. Họ đánh giá cao những chiếc trống lớn. Khi một chiếc trống mới được hoàn thành, họ đặt nó ở ngoài sân cùng với rượu rồi mời đồng loại đến [ăn mừng]. Họ đến đứng chật cửa [sân]. Con cái của một nhà quý tộc lấy chiếc thoa bằng vàng hoặc bạc đánh vào trống, sau đó cô ta để lại nó cho chủ nhà”(1).

Image

“Hồ Quảng” chỉ khu vực mà ngày nay là các tỉnh Hồ Nam và Quảng Tây. “Giao Chỉ” (tiếng Trung Jiaozhi) là tên cũ của khu vực đồng bằng sông Hồng. Không rõ là làm thế nào người Lạo Tử lại “phục vụ” Giao Chỉ khi mà khái niệm này chỉ những người lao động hoặc phu dịch trong quân đội.

Cái tên “Lạo Tử hình đầu” dường như là viết sai từ “Lạo Tử đầu bay”. Điều đó ít nhất cho thấy một chủng người Lạo Tử nhất định được đề cập đến trong các nguồn tư liệu Trung Hoa như thế nào, và tất cả những cái tên khác được nhắc đến trong các nguồn tư liệu Trung Hoa cũng tương tự như vậy.

Trên đây là trang 1/20a của bản An Nam chí lược (trong Tứ khố toàn thư, quyển 1333). Bản dịch tiếng Việt dưới đây dựa vào một dị bản có đôi chút khác biệt trong đó có nói rằng “hầu hết bọn họ đều biết cách dùng nỏ và đánh trống đồng”, trong khi văn bản ở trên là “họ thích đánh nhau với kẻ thù và họ đánh trống đồng”.

Image

 

http://leminhkhai.wordpress.com/2011/11/15/l%E1%BA%A1o-t%E1%BB%AD-in-giao-ch%E1%BB%89/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: