Hoa kiều ở Việt Nam dân chủ cộng hoà năm 1945

20 Oct

Hoa kiều ở Việt Nam dân chủ cộng hoà năm 1945

By Le Minh Khai

Người dịch: Hoa Quốc Văn

Gần đây tôi vừa phát hiện ra rằng Thư viện Quốc gia Việt Nam đã số hoá một số tờ báo. Họ đã thực hiện một công việc rất tốt, và thật tuyệt vời là giờ đây [chúng ta] có thể đọc các nguồn tư liệu đó.

Tình cờ khi xem một tờ báo, có tên là Cứu quốc, xuất bản sau năm Cách mạng Tháng Tám 1945, tôi nhanh chóng để ý đến 2 mục viết về Hoa kiều.

Chẳng hạn, số ngày 7 tháng 9 năm 1945 có một bức thư của một Hoa kiều kêu gọi những Hoa kiều khác ủng hộ sự độc lập của Việt Nam.

Image

Sau đó, tôi tình cờ đọc xem một số khác – ngày 12 tháng 11 năm 1945 – và thấy một tuyên bố của Hồ Chí Minh về “tình hữu nghị Hoa Việt”.

Tôi chưa xem các số giữa hai số trên, vì vậy tôi không chắc có còn gì viết về Hoa kiều hay không, nhưng thật thú vị khi xem điều Hồ Chí Minh viết. Đây là bản dịch của văn bản đó:

“On the occasion of the commemoration of master [đạo sư] Sun Yat-sen’s revolution, I would like to remind people of the policy of the government of the Democratic Republic of Vietnam towards overseas Chinese [anh em Hoa kiều].

China and Vietnam are two sibling nations [hai nước anh em]. Our relations are extremely close. [Whether it be in the realm of] culture, history, politics or economics, our two peoples [dân tộc] have had relations for thousands of years.

There are close to 50,000 overseas Chinese; some who were born and raised in Vietnam, and some who came to make a living. They are no different from the relatives of a single family who all experience joy and suffering together.

In the words and actions of Vietnamese compatriots [đồng bào Việt Nam] towards overseas Chinese siblings [anh em Hoa kiều] and of overseas Chinese siblings towards Vietnamese compatriots, everyone must cherish and help each other, like siblings of the same flesh and bone [anh em cốt nhục].

It is a shame that the treacherous poison of Imperialism in the past has left some scars that have led overseas Chinese and Việt [dân Việt] in some places and at some times to engage in petty quarrels [xích mích]. That is unfortunate. We must do our utmost to resolve this.

Therefore, from this point onward, Vietnamese compatriots must be kind to, and definitely must make an effort to protect the life and property of, overseas Chinese siblings. Anyone who contravenes that order will be severely punished.

At the same time, we urge Overseas Chinese siblings to also demonstrate kindness and a spirit of cooperation with their Vietnamese siblings, and to not do anything illegal.

Overseas Chinese siblings and Vietnamese compatriots must unite closely to bring about SINO-VIETNAMESE FRIENDSHIP [HOA VIỆT THÂN THIỆN]. Only then will we be worthy [to be called] the disciples [tín đồ] of Mr. Sun Yat-sen”

Image

Có nhiều điều thú vị về tài liệu ngắn này. Trước hết, có vẻ như có điều gì đó hơi bất ổn. Với việc đề cập đến sự “xích mích”, yêu cầu rõ ràng dành cho người Việt là bảo vệ sinh mệnh và tài sản của Hoa kiều, và yêu cầu dành cho người Hoa là phải tuân thủ luật pháp, rõ ràng hẳn đã và đang có những vấn đề xảy ra giữa người Việt và Hoa kiều. Các vấn đề đó chính xác là gì?

Thứ hai, thuật ngữ mà Hồ Chỉ Minh sử dụng cũng rất thú vị. Người Việt là “đồng bào Việt Nam”, còn Hoa kiều là “anh em Hoa kiều”. Nói cách khác, Hoa kiều không được xem là các thành viên của dân tộc. Vậy họ là gì?

Tài liệu ngắn này cho chúng ta một cái nhìn lướt qua đầy thú vị vào một giai đoạn, một khu vực hấp dẫn. Đối với những người muốn biết nhiều hơn về giai đoạn và khu vực này, một nơi tốt để bắt đầu là cuốn sách mới của David Marr: Vietnam: State, War, and Revolution (1945–1946) [Việt Nam: Nhà nước, chiến tranh và Cách mạng (1945-1946)]

Tôi vẫn chưa đọc nó (nhưng nó có trong danh sách đọc sách của tôi), nhưng khi xem qua phần xem trước (preview) của nó trên Google Books tôi thấy rằng Marr có sử dụng những nguồn tư liệu như tờ Cứu Quốc. Bây giờ cảm ơn Thư viện quốc gia Việt Nam đã số hoá một số tờ báo, độc giả có thể dễ dàng bám sát những gì Marr nói bằng cách tiếp cận thẳng vào nguồn tư liệu. Điều đó thật tuyệt vời!

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2013/10/19/overseas-chinese-in-the-democratic-republic-of-vietnam-in-1945/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: