“Thái Lan là nước duy nhất ở Đông Nam Á chưa bao giờ bị biến thành thuộc địa…”

29 Oct

“Thái Lan là nước duy nhất ở Đông Nam Á chưa bao giờ bị biến thành thuộc địa…”

By Le Minh Khai

Người dịch: Hoa Quốc Văn

Tuyên bố đó, hay một phiên bản nào đó của nó, được nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Vài tháng trước, tôi ở Thái Lan và thấy có lời quảng cáo khuyến khích sinh viên từ nước khác đến nghiên cứu ở Thái Lan, và một trong những “điểm chào hàng” mà nó liệt kê là “Thái Lan là nước duy nhất ở Đông Nam Á chưa bao giờ bị biến thành thuộc địa…”. Vậy, điều ấy khiến cho việc nghiên cứu ở đó trở nên hấp dẫn/tốt hơn chính xác ở mức độ nào?

Image

Tôi được gợi nhắc lại tuyên bố đó hôm nọ khi tôi đọc qua một bài báo trên tờ Straits Times (ra ngày 22 tháng 11 năm 1924, tr.3) về việc chính phủ Siam đã thuê các “cố vấn tài chính” mới vào năm 1924. Nó viết thế này:

“Việc bổ nhiệm Ngài Edward Cook làm cách Cố vấn tài chính cho chính phủ Siam phù hợp với chính sách được thiết lập của chính phủ ấy nhằm trông cậy vào Anh quốc [trong việc hỗ trợ] cho họ một số nhân viên tư vấn quan trọng nhất của nước Anh, tờ Pioneer (một tờ báo ở Ấn Độ thời thuộc Anh) cho biết.

“Các nhân viên người Mỹ, Pháp và Đan Mạch cũng được nhìn thấy trong bộ máy của người Siam. Theo đó, các huấn luyện viên Đan Mạch đã huấn luyện lực lượng hiến binh các tỉnh và có một Cố vấn Mỹ ở Bộ Ngoại giao. Thêm vào đó, một Cố vấn pháp luật người Anh và một cố vấn lập pháp người Pháp, với các cố vấn luật pháp thuộc các quốc tịch khác, đang phát triển sự thực thi công lí trong các tòa án Siam. Các nhân viên trồng rừng người Anh được tuyển dụng rộng rãi trong các cánh rừng và tiếng Anh là ngôn ngữ giao dịch, trong khi Ngân hàng Nhà nước Siam vốn trước đây do một người Đức điều hành, nay được một người Anh quản lí”.

Image

Vâng, vậy là Siam/ Thái Lan có thể không kinh qua sự thống trị “trực tiếp” của thực dân, nhưng với những người nước ngoài điều hành ngân hàng… thì phải chăng là chính xác khi nói rằng “Thái Lan là nước duy nhất ở Đông Nam Á chưa bao giờ bị biến thành thuộc địa…”?

Thêm vào đó là thực tế rằng tất cả những người nước ngoài đó và các chủ thể của các đế quốc thực dân của họ ưa thích đặc quyền ngoại giao (tức là, họ không bị xét xử ở các tòa án Siam vì những tội phạm phải ở Siam), và như thế càng khó hơn khi nói rằng “Thái Lan là nước duy nhất ở Đông Nam Á chưa bao giờ bị biến thành thuộc địa”.

Vâng, Siam/Thái Lan chưa bao giờ bị biến thành thuộc địa “trực tiếp”, nhưng nó cũng không chính xác là “có chủ quyền”. Đó là một cái gì đó khác kìa. Và cái gì đó khác ấy là cái thú vị để tìm hiểu và suy ngẫm.

Phải chăng điều này khiến cho nó trở thành một đối tượng nghiên cứu hấp dẫn? Những thuộc địa trước đó như Singapore, Malaysia và Philippines đều sử dụng các phương diện của di sản thuộc địa (tức là tiếng Anh) để thu hút các sinh viên nước ngoài. Họ làm điều đó theo một phương cách tinh tế, cái phương cách nhấn mạnh vào một “lợi thế” được nhận thấy vốn giành được từ sự thuộc địa hóa mà không cần nói về thực tiễn của sự thuộc địa hóa đó.

Khi cổ xúy nền giáo dục quốc tế bằng cách nói rằng “Thái Lan là nước duy nhất ở Đông Nam Á chưa bao giờ bị biến thành thuộc địa”, những người nói rằng Thái Lan đã giành được “lợi thế” của nước ấy đến từ đâu vậy? Điều đó không rõ ràng, cũng như quá khứ “không bị thuộc địa hóa” của Thái Lan còn không rõ ràng hơn rất nhiều.

 

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2013/10/28/thailand-is-the-only-country-in-southeast-asia-that-was-never-colonized/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: