Lịch sử cổ đại của phần Đông lục địa Đông Nam Á (Việt Nam cổ đại: Lịch sử, nghệ thuật và khảo cổ)

23 Nov

Lịch sử cổ đại của phần Đông lục địa Đông Nam Á

(Việt Nam cổ đại: Lịch sử, nghệ thuật và khảo cổ)

Tác giả: Lê Minh Khải

Người dịch: Hoa Quốc Văn

 

Tôi vừa nhận được bản sao một cuốn sách mới có tiêu đề Việt Nam cổ đại: Lịch sử, Nghệ thuật và Khảo cổ (Ancient Vietnam: History, Art and Archaeology) của Anne-Valérie Schweyer, một học giả người Pháp chuyên nghiên cứu văn khắc Chăm. Nó được nhà River Books xuất bản tại Bangkok.

Image

Nhà River Books đã xuất bản nhiều tập sách hay mà về cơ bản là những “sách hướng dẫn du lịch dành cho người có học”. Chúng là những cuốn sách được minh hoạ đẹp trong đó chứa những thông tin về lịch sử và văn hoá về các vùng đất ở Đông Nam Á, và chúng thường bao gồm những chú thích và một bảng thư mục khiến cho ngay cả các học giả cũng có thể thấy chúng hữu ích.

Tác phẩm của Shweyer thật không may lại không có những chú thích hay một bản thư mục. Nó cũng chứa một số thông tin lạc hậu đến ngỡ ngàng, chẳng hạn như nhận định rằng “khái niệm Việt chỉ một nhóm sắc tộc, có lẽ đến từ Hoa Nam vào khoảng đầu kỉ nguyên Ki Tô”. Vì thế mà cuốn sách có những yếu kém của nó.

Tuy nhiên, nó cũng có một sức mạnh lớn lao, và đó chính là đặc điểm “lấy Chăm làm trung tâm” (Chăm tâm).

Đây là cách mở đầu cuốn sách:

“Cái tên Việt Nam, như hiện dùng, thường được dùng để diễn tả vùng lãnh thổ nằm trên cái mà sử học cổ đại giữa người Chăm và người Việt thể hiện, nhưng nó là một khái niệm quá mới đối với sử học cổ đại, cái không thừa nhận một ý tưởng về một quốc gia hay những nhóm sắc tộc. Nằm ở ngã tư của lục địa và biển Đông Nam Á, khu vực này là một nơi diễn ra sự giao lưu văn hoá giữa ba họ ngữ hệ chủ yếu: Austro-Asiatic, Austronesian và Sino-Tibetan. Những nhân tố chính yếu trong lịch sử Việt Nam cổ đại là người Chăm, những người thuộc về ngữ hệ Austronesian, và người Việt, thuộc về ngữ hệ Austro-Asiatic”.

Bạn có thấy mô hình gì ở đây không? Đó là Chăm thứ nhất, rồi sau đó mới đến Việt. Chăm đầu tiên, sau là Việt. Và đây chính là cách trình bày thông tin trong suốt cả cuốn sách.

Tôi phải thừa nhận rằng điều này khiến tôi dừng lại và suy nghĩ. Vâng, tại sao khá nhiều sách sử lại bắt đầu với các Hùng Vương có trong huyền thoại và không đề cập gì đến Bhadravarman có trong lịch sử? Và dù thế nào, liệu có bao nhiêu sử gia về “Việt Nam” ít nhất có thể đọc được các bi kí thế kỉ V của Bhadravarman viết bằng tiếng Phạn? Và còn việc đọc tất cả những bi kí ở đất Chăm thì thế sao? Nhiều bi kí được viết ra từ bao thế kỉ trước khi chúng ta có bất kì minh chứng gì về các văn bản viết của người Việt.

Nếu chúng ta xem văn bản viết là sự khởi đầu của sử học, thì sử học ở phần ấy của thế giới bắt đầu với người Chăm, khi mà họ bắt đầu viết lách trước người Việt khá lâu. Trong trường hợp này, tại sao lại nói về lịch sử cổ đại của “Việt Nam”? Schweyer lưu ý rằng khái niệm đó vô nghĩa với sử học cổ đại, vậy tại sao lại chỉ toàn sử dụng nó?

Cuốn sách của Schweyer có mục đích dành cho độc giả phổ thông nhưng sự trình bày mang tính “Chăm tâm” của nó cũng là một hồi chuông thức tỉnh cho các học giả. Đã đến lúc phải đặt lại khái niệm và viết lại lịch sử cổ đại của phần phía Đông lục địa Đông Nam Á. Một nỗ lực như thế sẽ đòi hỏi rất nhiều việc phải làm và nhiều trí trưởng tượng, nhưng bước đầu tiên là rõ ràng – loại bỏ khái niệm “Việt Nam”. Nó hoàn toàn không thích hợp về niên đại.

Namo bhagavato mahadevaya bhadresvarasvaminah!!

Kính ngưỡng Mahadeva Bhadresvarasvami uy nghi!!

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2012/03/04/the-early-history-of-the-eastern-part-of-the-southeast-asian-mainland/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: