Cu li người Việt, người Nhật, người Đài và tầu ngầm U.S.S Pargo ở Quần đảo Paracels (Hoàng Sa) trong Thế chiến 2

10 May

Cu li người Việt, người Nhật, người Đài và tầu ngầm U.S.S Pargo ở Quần đảo Paracel (Hoàng Sa) trong Thế chiến 2

Tác giả: Lê Minh Khải

Người dịch: Hoa Quốc Văn

 

778px-USS_Pargo;0826404
Được biết rằng hiện nay tình hình đang được hâm nóng bởi việc Cộng hoà nhân dân Trung Hoa (PRC) đang cố gắng đặt một giàn khoan ở một khu vực tại vùng biển mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền, tôi quyết định tìm quanh xem mình có thể tìm thấy một thông tin gì mới về lịch sử của khu vực này hay không (ít nhất là cái gì đó mới đối với tôi – tôi không phải là chuyên gia về chủ đề này).

Một tìm kiếm nhanh trong Kho lưu trữ quốc gia của Úc đem lại một số tài liệu thú vị.

Image

Chẳng hạn, tôi phát hiện một tài liệu có vẻ như là một báo cáo tình báo năm 1945 về quần đảo Paracels. Sau chiến tranh, quân lực Úc di chuyển lên phía Bắc để giải phóng Đông Nam Á khỏi tay Nhật Bản. Họ đã có công dành lại Borneo, chẳng hạn, và báo cáo này được soạn để chuẩn bị cho một cuộc đổ bộ dự kiến lên quân đảo Paracels (việc đó có xảy ra không?).

Để chuẩn bị cho chiến dịch này, ai đó đã thu thập một số tài liệu khác nhau về quần đảo Paracels. Chẳng hạn, ở đây có những thông tin thu thập được từ một báo cáo năm 1940 trước cuộc chiến trong đó Paracels được xem là một bàn đạp tiềm tàng để Nhật tiến chiếm Đông Dương.

Image

Báo cáo đó có chứa thông tin dưới đây:

“Người Nhật có những công ty khai thác phosphate và khai thác nghề cá ở đây và trên một bến tàu ở đảo Woody là một tấm bia sừng sững có khắc dòng chữ “Nơi đây bắt đầu các đảo thuộc về Đế quốc của Thiên Hoàng Nhật Bản”.

“Người Pháp dựng các tấm bia ở các đảo Woody, Duncan, Drumond, Robert và Pattle vào tháng 3 năm 1938, rồi dựng các tấm bia trên đảo Lincoln và Money vào tháng 6 năm 1939, [những tấm bia đó] cho biết rằng những đảo này thuộc về Cộng hoà Pháp”.

Image

Đi vào chi tiết hơn, tài liệu này chép những thông tin về quần đảo Paracels như sau:

“Có một đồn cảnh sát trên đảo … Vào tháng 1 năm 1940, nhân sự của người Pháp bao gồm:

1 Thanh tra (người bản địa)

1 Trung sĩ (người bản địa)

1 Hạ sĩ

24 Cảnh sát (người bản địa)

1 Bác sĩ (người bản địa)

1 Thông dịch viên (người bản địa)

1 Thợ điện (người bản địa)

11 Cu li (người bản địa)

“Có một vụ làm ăn liên quan đến phosphate của người Nhật ở phía Tây Nam của hòn đảo. Vụ làm ăn này thuộc về công ty Messrs Kaiyo, Kagyo of Takao (nay là Cao Hùng) ở Formosa [tức Đài Loan], và các nhân viên tại đó gồm có một quản lí người Nhật, 30 cu li người Nhật và 150 cu li người Đài,…

“Tháng 3 năm 1938, người Nhật được chính thức cho phép treo cờ của họ, nhưng hoá ra họ chỉ được cho phép làm vậy với tư cách cá nhân, và sự cho phép không có ý nghĩa về chính trị. Từ đó trở đi, cờ Nhật được kéo lên rất ít lần…

Ngoại trừ những cơ sở của người Pháp và người Nhật, hòn đảo bị bao phủ bởi rừng rậm.

Có rất nhiều chuột”.

Image

Tôi không hình dung được đó là cuộc sống thực ở trên quần đảo Paracels cuối thập niên 1930s, nhưng rõ  ràng có một nhóm “người bản địa” Đông Dương (tôi đoán rằng họ là người Việt) cắm trại ở đó, cũng như người Nhật – những người đã thu được phosphate từ khối lượng phân chim rất lớn ở nơi ấy.

Hoặc chính xác hơn, những cu li người Đài có lẽ là những người đã đi lượm phân chim tại đó(*).

Điều  tôi không chắc là tại sao người Nhật được cho phép treo cờ Nhật ở đó. Tuy nhiên, chi tiết này, và tuyên bố rằng có một bia đá ở đảo Woody có khắc dòng chữ “Nơi đây bắt đầu các đảo thuộc về Đế quốc của Thiên Hoàng Nhật Bản” gợi ý rằng người Nhật đang lặng lẽ thiết lập ở đó cơ sở cho sự bành trướng thực sự xuống Đông Nam Á (và nó cũng chứng tỏ rằng các doanh nhân Nhật Bản đã đóng vai trò kiểu này ở Đông Nam Á cuối thập niên 1930s).

Image

Cuối cùng, tôi không nghĩ rằng người Nhật dùng các đảo này như là bàn đạp để xâm lược Đông Nam Á. Tuy nhiên, sau khi họ chiếm đóng thành công khu vực này, rõ ràng họ đã đưa một số người lên các đảo đó.

Một nhiệm vụ bí mật mà một tàu ngầm Mỹ, tàu U.S.S Pargo(*), đã hoàn thành vào đầu tháng Hai năm 1945 là phát hiện ra những binh lính Nhật trên đảo Woody, và tàu U.S.S Pargo sau đó đã bắn vào cái có vẻ là toà nhà chỉ huy của họ.

Khi họ chuẩn bị làm như vậy, ai đó đã treo cờ ba màu của Pháp lên trên toà nhà, nhưng người Mỹ đã coi việc làm này là một thủ đoạn của người Nhật ở đó và tiếp tục bắn phá.

Image

Tôi chưa bao giờ nghe gì về vụ ấy, nhưng tài liệu này chứa đứng một bản tường thuật rất chi tiết về việc trinh sát quần đảo Paracels của tàu U.S.S Pargo (họ thậm chí còn ghi chú rằng có một chú chó trên đảo Woody, lai giữa giống Alsation (chó béc-giê vùng Alsat, Đức – HQV) và giống Airdale (giống chó vùng Yorkshire, Anh – HQV), và rằng bất cứ ai đổ bộ lên đảo này cần biết để phòng trường hợp con chó sẽ sủa cắn họ) và cuộc tấn công doanh trại quân Nhật trên đảo của nó.
761px-USS_Pargo;0826401

Tôi thấy điều này đặc biệt thú vị đáng đọc vì khi tôi tham gia một cuộc hội thảo hai năm trước, có một nhà sử học rất đáng kính đến từ Đông Nam Á đã cho rằng tuyên bố chủ quyền đối với các đảo đó của Trung Quốc chỉ thực sự bắt đầu sau Thế chiến 2, khi người Trung Quốc cố gắng tuyên bố chủ quyền [đối với nó] cũng như chính các vùng lãnh thổ [khác] của họ mà người Nhật đã chinh phục.

Sử gia này không cung cấp bất kì chi tiết nào củng cố lập luận của mình, nhưng tôi có thể thấy rõ những chi tiết đó ở đây, trong các tư liệu này.

Vào thập niên 1930s và 1940s, không có tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo Paracels. Người Pháp đã tuyên bố các đảo này là một bộ phận của Đông Dương thuộc Pháp, và người Nhật thách thức tuyên bố đó.

Về người Trung Quốc, sự hiện diện chủ yếu của họ trên quần đảo Paracels trong những năm ấy là qua các cu li người Đài Loan (nếu chúng ta muốn xem những người Đài Loan – lúc bấy giờ là thuộc địa của Nhật Bản – là “người Trung Quốc”), những người dành cả ngày để đi lượm phân chim (tức “cứt”) cho doanh nhân Nhật Bản).

Ồ, lịch sử chẳng thú vị lắm sao!??

Tệp tài liệu đầy đủ có thể truy cập ở đây.

 

Nguồn: http://leminhkhai.wordpress.com/2014/05/10/vietnamese-japanese-formosan-coolies-and-the-u-s-s-pargo-in-the-paracel-islands-in-world-war-ii/ 

Chú thích:
(*) Về những mô tả này, có thể tham khảo, sánh với những chi tiết trong bài viết sau: http://giaoduc.net.vn/Xa-hoi/Vi-dai-ta-quan-doi-ke-ve-tuoi-tho-o-Hoang-Sa-truoc-nam-1945-post116641.gd
(**) Tàu ngầm U.S.S Pargo: tức tàu ngầm SS-264, được đóng năm 1942, hạ thuỷ năm 1943, tham chiến từ năm 1944. Xem: http://en.wikipedia.org/wiki/USS_Pargo_(SS-264) .
Bonus:
“….[Đ]ây [tức Hoàng Sa] là một kiểu “không gian trung gian” nơi mà các đế quốc khác nhau đều có ảnh hưởng. Người Nhật bắt đầu xâm nhập khu vực này, và điều đó kích động phản ứng của người Trung Quốc. Rồi người Pháp kéo đến. Và rồi người Nhật xâm chiếm nó. Và rồi đầu tiên là những người Dân tộc chủ nghĩa sau đó là Cộng sản chủ nghĩa Trung Quốc tuyên bố chủ quyền, và rồi Nam Việt Nam tuyên bố chủ quyền,v.v…
Kết quả là rất khó xác định “chủ quyền” ở đây trong quá khứ, khi mà đây là một không gian mà các vương quốc ở vùng này không đưa ra tuyên bố chủ quyền một cách rõ ràng (một phần vì khái niệm chủ quyền không tồn tại lúc bấy giờ) và đó là nơi mà các đế quốc bành trướng ngoại lai (Nhật Bản/ Pháp) sau đó cố gắng tuyên bố chủ quyền thuộc về họ.
Vì vậy, rốt cuộc nó là một mớ hỗn độn (nhưng cũng là một ví dụ điển hình về hiện tượng các quốc gia hiện đại ở châu Á đã được kiến tạo thế nào từ mảnh vỡ của các đế chế). Tuy nhiên, điều đó không cho Trung Quốc cái quyền được đưa một giàn khoan dầu vào khu vực, hay đâm va thuyền của Việt Nam hoặc giết ngư dân Việt Nam.
Vậy là tôi hoàn toàn tự tin kết luận rằng Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đã gây hấn, nhưng những tuyên bố chủ quyền đối với khu vực này (của bất kì ai) đều thực sự có vấn đề vì nhiều nguyên nhân” (Lê Minh Khải – Liam. Christopher Kelley – Phó giáo sư Sử học, Khoa Lịch sử, Đại học Hawaii ở Manoa).
“….[t]his [the Paracels] is a kind of “intermediate space” that various empires impinged on. The Japanese started to move into the area, and that incited a Chinese response. Then the French moved in. And then the Japanese expanded. And then first the Nationalist and then the Communist Chinese made claims, and then South Vietnam did, etc.

The result is that it is very difficult to see “sovereignty” here in the past, as this was a space that local kingdoms had not clearly laid sovereignty (in part because the concept of sovereignty did not exist) to and which expansive foreign empires (Japanese/French) then sought to claim as their own.

It is therefore ultimately a mess (but it’s a great example of how the modern nations of Asia have been created from the debris of empires). Nonetheless, that doesn’t give China the right to move an oil rig into the area, or to ram Vietnamese boats or kill Vietnamese fishermen.

So I’m fully confident in concluding that the PRC sucks, but the claims to sovereignty over this region (by anyone) are really problematic for multiple reasons” (Le Minh Khai – Liam Christopher Kelley, Associate Professor in the History Department at the Univeristy of Hawaii at Manoa.).

Nguyên bản tiếng Anh:
Vietnamese, Japanese, Formosan Coolies and the U.S.S. Pargo in the Paracel Islands in World War II
Given that things are heating up now that the PRC is attempting to set up an oil rig in an area of the sea that is claimed by Vietnam, I decided to look around to see if I could find some new information about the history of this area (at least something new to me – I’m not an expert on this topic).

A quick search in the National Archives of Australia brought up some interesting documents.

I found one document, for instance, that appears to be an intelligence report from 1945 about the Paracel Islands. Late in the war, Australian forces moved northward to liberate Southeast Asia from Japanese rule. They were instrumental in retaking Borneo, for instance, and this report was made in preparation for an anticipated landing in the Paracels (did that ever take place?).

To prepare for this operation, someone collected together various materials about the Paracels. For example, there is information here that was obtained from a 1940 pre-war report in which the Paracels were seen as a potential stepping stone in a Japanese advance towards Indochina.

That report contained the following information:

“The Japanese have phosphate and fishing companies here and on the pier at Woody Island is an imposing monument inscribed ‘Here begin the lands of the Empire of the Great King of Japan.’

“The French erected monuments on Woody, Duncan, Drummond, Robert and Pattle Islands in Mar[ch 19] 38, and on Lincoln and Money Islands in Jun[e 19]39, denoting that these islands belonged to the Republic of France.”

Going into more detail, this document recorded the following information about the Paracels:

“There is a French police station on the island. . . In Jan[uary 19]40, the French personnel consisted of

1 Inspector (native)

1 Sergeant (native)

1 Corporal (native)

24 Policement (native)

1 Doctor (native)

1 Interpreter (native)

1 Electrician (native)

11 Coolies (native)

“There is a Japanese phosphate undertaking at the SW of the island. The undertaking belongs to Messrs Kaiyo, Kagyo of Takao [now Gaoxiong] in Formosa [i.e., Taiwan], and the local staff consists of a Japanese manager, 30 Japanese and 150 Formosan collies. . .

“In Mar[ch 19]38, the Japanese were authorized officially to fly their flag, but it was pointed out that they were only allowed to do so as private individuals, and that the permission has no political significance. Since then it has been hoisted on very rare occasions. . .

“Except [a]round the French and Japanese establishments the island is densely wooded.

“There is an enormous number of rats.”

I had no idea that this is what life was like on the Paracels in the late 1930s, but apparently there was a group of Indochinese “natives” (I’m assuming that they were Vietnamese) based there, as well as Japanese who were obtaining phosphate from the large collection of guano there.

Or more accurately, Formosan coolies were probably the ones who were collecting the guano.

What I am unsure about is why the Japanese were allowed to fly the Japanese flag there. However, this detail, and the claim that there was a monument on Woody Island that had inscribed on it “Here begin the lands of the Empire of the Great King of Japan” suggests that the Japanese there were quietly setting a foundation for Japan’s eventual expansion into Southeast Asia (and it is well documented that Japanese businessmen performed this kind of role in the 1930s in Southeast Asia).

In the end, I don’t think that the Japanese used these islands as a stepping stone for their invasion of Southeast Asia. However, after they had successfully occupied the region, they apparently placed some people on these islands.

A secret mission that a US submarine, the U.S.S. Pargo, carried out in early February 1945 found Japanese soldiers on Woody Island, and the U.S.S. Pargo then fired shots at what appeared to be their administrative building.

Once they began to do so, someone raised the French Tricolor over the building, but the Americans saw this as a ruse on the part of the Japanese there and continued to fire.

I had never heard of any of this, but this file contains a very detailed account of the U.S.S. Pargo’s reconnaissance of the Paracels (they even noted that there was a dog on Woody Island, a cross between an Alsation and an Airdale, that anyone landing on the island needed be aware of, in case it started to bark at them) and its attack on the Japanese base there.

I found this particularly fascinating to read as I was at a conference a couple of years ago where a very respected historian from Southeast Asia argued that China’s claim to those islands really began after World War II when the Chinese tried to claim as their own territory areas beyond China that the Japanese had conquered.

This historian did not provide any details to support his argument, but I can clearly see those details here in these materials.

In the 1930s and 1940s, there were no Chinese claims on the Paracels. The French claimed those islands as part of French Indochina, and the Japanese tried to challenge that claim.

As for the Chinese, their main presence in the Paracels during those years was in the form of Formosan coolies (if we want to consider the inhabitants of the Japanese colony of Formosa as “Chinese”), men who spent their days collecting guano (i.e., shit) for Japanese businessmen.

Oh, isn’t history fascinating?!!

[The full file can be accessed here.]

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: